Meten & voorspellen

Seizoensverwachting

Een seizoensverwachting kijkt maanden vooruit, niet dagen. Waar een 14-daagse weersverwachting nog een dag-voor-dag beeld geeft, antwoordt een seizoensproduct alleen op de vraag: is de kans groter dat het komende seizoen warmer, kouder, natter of droger wordt dan normaal? Het Europees centrum ECMWF levert daarvoor maandelijks het systeem SEAS5.

Wat SEAS5 wél en niet belooft

Volgens de ECMWF-documentatie over seasonal forecasts reikt SEAS5 tot ongeveer zeven maanden vooruit. Elke maand verschijnt een nieuw ensemble van 51 berekeningen, op een horizontaal raster van grofweg 36 kilometer. De kaarten tonen geen maximumtemperatuur voor een dinsdag over drie maanden, maar afwijkingen ten opzichte van een langjarige modelklimatologie, plus kansen op boven, rond of onder normaal.

Daarnaast maakt hetzelfde systeem eens per kwartaal een jaarverwachting tot dertien maanden. Ook die producten blijven kansverdelingen. Wie een seizoensverwachting leest als een 14 daags weerbericht, haalt twee tijdschalen door elkaar.

Waarom maanden vooruit überhaupt iets zeggen

Dagweer is chaotisch; de oceaan en grote klimaatschommelingen bewegen trager. ECMWF noemt El Niño en La Niña in de tropische Stille Oceaan de belangrijkste voorspelbare stuurknop op seizoensschaal: warm of koud oppervlaktewater daar beïnvloedt luchtstromingen wereldwijd. Andere langzame randvoorwaarden — zeewatertemperaturen elders, sneeuwdek, bodemvocht — zitten in hetzelfde aardsysteemmodel (IFS) als de kortere ensembles, maar het seizoenssysteem wordt minder vaak vernieuwd.

Voor West-Europa is die voorspelbaarheid beperkter dan in de tropen. Een seizoenskaart kan een lichte voorkeur voor zacht of nat aangeven zonder dat juli-week drie daarmee vastligt. Dat is geen fout van het model, maar de horizon van het product.

Naast de 14-daagse verwachting gebruiken

Plan je een vakantie over zes weken, begin dan bij het klimaatbeeld van de maand — op 14dagenweer.nl de pagina's weer per maand — en eventueel een seizoenskans. Zodra vertrek binnen twee weken valt, neemt de 14-daagse verwachting het over: dan rekenen de middellange-termijnmodellen dag voor dag. Het KNMI stopt gedetailleerde daguitspraken gemiddeld rond dag zes en geeft daarna alleen nog een trend tot dag veertien.

Op 14dagenweer.nl zie je die grens bewust: de stadspagina's stoppen bij veertien dagen, de pagina weersverwachting 30 dagen legt uit waarom dag 17 tot 30 geen tabel krijgt, en de uitlegpagina hoe de 14-daagse verwachting werkt koppelt ensembles, kaartlezen en deze seizoensschaal.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over seizoensverwachting

Wat is een seizoensverwachting?

Een seizoensverwachting is een kansuitspraak over de komende maanden: grotere of kleinere kans op warmer, kouder, natter of droger dan het klimaatgemiddelde. Het is geen dagelijkse weersverwachting.

Hoe ver vooruit reikt ECMWF SEAS5?

SEAS5 kijkt tot ongeveer zeven maanden vooruit en verschijnt maandelijks als ensemble van 51 leden op een raster van grofweg 36 kilometer. Eens per drie maanden volgt een jaarproduct tot dertien maanden. Bron: ECMWF-documentatie over seasonal forecasts.

Kan ik een seizoensverwachting gebruiken om een week te plannen?

Nee. Kies een reisweek met het klimaatgemiddelde en, vanaf twee weken van tevoren, met de 14-daagse verwachting. Een seizoenskaart zegt hooguit of de hele periode een lichte voorkeur heeft voor zacht of nat weer.

Wat is het verschil met een 14-daagse weersverwachting?

De 14-daagse verwachting geeft cijfers per dag tot twee weken, met afnemende zekerheid na ongeveer dag zes (KNMI). Een seizoensverwachting geeft maand- of seizoensafwijkingen tot vele maanden, zonder dagdetail.