Klimaat

Klimaat versus weer

Weer en klimaat worden vaak door elkaar gehaald, maar ze beschrijven iets heel anders. Weer gaat over de actuele toestand van de atmosfeer: de temperatuur, neerslag, wind en bewolking van vandaag of de komende dagen. Klimaat is het langjarige gemiddelde van dat weer, doorgaans berekend over een periode van dertig jaar. Een handige vuistregel luidt: klimaat is wat je verwacht, weer is wat je krijgt.

Het verschil in tijdschaal

Het belangrijkste onderscheid tussen weer en klimaat is de tijdschaal. Weer verandert van uur tot uur en van dag tot dag: het kan vanochtend zonnig zijn en vanmiddag regenen. Klimaat beweegt veel langzamer en beschrijft hoe het weer zich gemiddeld gedraagt over jaren en decennia heen.

Het KNMI en de Wereld Meteorologische Organisatie gebruiken meestal een referentieperiode van dertig jaar om het klimaat te beschrijven. Een enkele warme of koude dag zegt dus niets over het klimaat, net zomin als één natte zomer betekent dat het klimaat natter wordt. Pas als je over vele jaren een verschuiving in de gemiddelden ziet, spreek je van klimaatverandering.

Waarom het onderscheid belangrijk is

Het verwarren van weer en klimaat leidt tot misverstanden. Een strenge winter wordt soms aangegrepen als bewijs dat de aarde niet opwarmt, terwijl één koude periode niets verandert aan de langjarige opwarmende trend. Omgekeerd bewijst een hittegolf op zichzelf de klimaatverandering niet, al maakt een veranderend klimaat extreme hitte wel waarschijnlijker.

Voor een dagelijkse verwachting zoals de 14-daagse op 14dagenweer.nl draait alles om het weer: wat de atmosfeer de komende twee weken gaat doen. Klimaatgegevens helpen om die verwachting in perspectief te plaatsen, bijvoorbeeld door te tonen of een voorspelde temperatuur boven of onder het langjarig gemiddelde voor de tijd van het jaar ligt.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over klimaat versus weer

Wat is precies het verschil tussen weer en klimaat?
Weer is de toestand van de atmosfeer op een specifiek moment of de komende dagen, zoals temperatuur, regen en wind. Klimaat is het gemiddelde van dat weer over een lange periode, meestal dertig jaar. Weer verandert constant, klimaat verschuift heel langzaam.
Hoelang duurt de periode waarover klimaat wordt berekend?
Standaard wordt het klimaat berekend over een periode van dertig jaar, de zogenoemde klimaatnormaalperiode. Het KNMI gebruikt bijvoorbeeld de periode 1991-2020 als huidige referentie. Zo middelen toevallige uitschieters in het weer netjes uit.
Bewijst een koude winter dat er geen klimaatverandering is?
Nee. Eén koude winter is weer, geen klimaat. Klimaatverandering gaat over de langjarige trend in gemiddelden. Zelfs in een opwarmend klimaat blijven er koude winters voorkomen, ze worden alleen gemiddeld minder streng en minder frequent.