Meten & voorspellen

Ensembleverwachting

Een ensembleverwachting is een slimme manier om met de onzekerheid in het weer om te gaan. In plaats van het weermodel één keer te draaien, wordt het tientallen keren uitgevoerd met telkens net iets andere startwaarden. Het resultaat is niet één verwachting, maar een waaier van mogelijke uitkomsten. Liggen die dicht bij elkaar, dan is de verwachting betrouwbaar; lopen ze ver uiteen, dan is het weer onzeker.

Waarom meerdere berekeningen nodig zijn

De atmosfeer is een chaotisch systeem: een minieme onzekerheid in de begintoestand kan dagen later tot een totaal ander weerbeeld leiden. Dit staat bekend als het vlindereffect. Met één enkele modelberekening weet je daardoor niet hoe zeker de uitkomst eigenlijk is.

Een ensembleverwachting ondervangt dit door het model vele malen te draaien, elke keer met kleine, realistische variaties in de startwaarden. Zo ontstaat een groep van uitkomsten, het ensemble, die samen laten zien welke scenario's mogelijk zijn en hoe waarschijnlijk ze zijn.

Van waaier naar betrouwbaarheid

Als alle leden van het ensemble ongeveer hetzelfde voorspellen, kun je de verwachting met vertrouwen gebruiken. Wijken ze sterk van elkaar af, dan is dat een teken dat het weer lastig te voorspellen is en je de uitkomst met een korrel zout moet nemen. Op die manier levert een ensemble niet alleen een verwachting, maar ook een maat voor de zekerheid ervan.

Veel kansverwachtingen, zoals een neerslagkans, komen rechtstreeks uit ensembles voort: voorspelt zeventig procent van de leden regen, dan is de neerslagkans ongeveer zeventig procent. De 14-daagse verwachting op 14dagenweer.nl bouwt op data van Open-Meteo, dat modellen van onder andere het KNMI, DWD, Météo-France en ECMWF combineert. Juist op langere termijn, na ongeveer vijf tot zeven dagen, neemt de betrouwbaarheid af en wordt de spreiding in de uitkomsten groter.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over ensembleverwachting

Wat is een ensembleverwachting?
Een ensembleverwachting is een reeks modelberekeningen met telkens iets andere startwaarden. In plaats van één voorspelling levert het een waaier van mogelijke uitkomsten, waarmee je ziet hoe zeker of onzeker de verwachting is.
Wat zegt de spreiding in een ensemble?
Liggen de uitkomsten dicht bij elkaar, dan is de verwachting betrouwbaar. Lopen ze ver uiteen, dan is het weer moeilijk te voorspellen en is de zekerheid klein. De spreiding is dus een directe maat voor de betrouwbaarheid.
Hoe ontstaat een neerslagkans uit een ensemble?
De neerslagkans volgt vaak uit het aandeel ensembleleden dat regen voorspelt. Zegt zeventig procent van de berekeningen dat het gaat regenen, dan is de neerslagkans ongeveer zeventig procent. Zo wordt onzekerheid vertaald naar een percentage.