Neerslag

Korrelhagel

Korrelhagel — internationaal graupel genoemd — bestaat uit kleine, witte, zachte korreltjes van twee tot vijf millimeter die vooral vallen in koude buien in de winter en het vroege voorjaar. Anders dan echte hagel, die uit glashelder, hard ijs bestaat, zijn korrelhagelkorrels dof, brokkelig en zacht: je kunt ze tussen je vingers fijnknijpen. Ze ontstaan als sneeuwkristallen in de wolk botsen met onderkoelde waterdruppeltjes die er als een rijplaagje omheen vriezen.

Hoe ontstaat korrelhagel en wat is het verschil met hagel?

In een winterse buienwolk zweven sneeuwkristallen én onderkoelde waterdruppels — vloeibaar water kouder dan nul graden. Botst een sneeuwkristal met zulke druppels, dan vriezen die er direct als kleine ijsdeeltjes omheen. Zo groeit een dof, wit, luchtig korreltje: korrelhagel. Het proces heet accretie of berijping en is hetzelfde als wat rijp op takken vormt.

Echte hagel ontstaat heel anders: in krachtige zomerse onweerswolken worden ijsdeeltjes door sterke opwaartse stromen keer op keer omhoog geslingerd door zones met veel onderkoeld water, waar ze laag na laag glashard ijs aangroeien. Vandaar het verschil: zomerhagel is hard, helder en kan groot worden; korrelhagel is klein, wit en zacht. Een derde broertje, ijsregen of korrelsneeuw, ontstaat weer anders — daarbij bevriezen regendruppels of smelten en herbevriezen sneeuwvlokken onderweg.

Wanneer valt korrelhagel en is het glad?

Korrelhagel valt typisch uit winterse buien in koude, onstabiele lucht: november tot en met april, met een piek in het vroege voorjaar — het is een vaste gast in maartse buien. Vaak gaat het om korte, felle buitjes waarbij de lucht ineens verduistert, de korrels een paar minuten neerkletteren en de zon daarna alweer schijnt. Soms wordt de grond even wit, wat op het oog op sneeuw lijkt.

Gladheid is het onderschatte risico: een laagje korrelhagel gedraagt zich als een laag knikkers op het wegdek en kan lokaal en plotseling voor spekgladde wegen zorgen, zeker op bruggen en fietspaden. Winterse buien met korrelhagel zijn een klassieke oorzaak van plotselinge kettingbotsingen — de weg is droog, één bui trekt over, en drie minuten later ligt er een wit, glad laagje.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over korrelhagel

Wat is het verschil tussen korrelhagel en gewone hagel?

Korrelhagel bestaat uit kleine (2–5 mm), doffe, witte en zachte korrels die je kunt fijnknijpen; ze vallen vooral in koude winter- en voorjaarsbuien. Echte hagel bestaat uit hard, glashelder ijs, ontstaat in zware zomeronweders en kan uitgroeien tot centimeters grote stenen.

Is korrelhagel hetzelfde als graupel?

Ja, graupel is de internationale (Duitse) benaming voor korrelhagel. In het Nederlands wordt ook wel motsneeuw of rijmhagel gezegd. Officieel valt het onder bevroren neerslag en wordt het apart van hagel en sneeuw geregistreerd.

Wordt het glad bij korrelhagel?

Ja, en vaak onverwacht: een laagje korrels werkt als knikkers onder je banden en kan in enkele minuten lokaal spekgladde wegen veroorzaken. Omdat de buien klein en verspreid zijn, kan de ene weg wit en glad zijn terwijl het een kilometer verderop droog bleef.

In welk seizoen valt korrelhagel?

Vooral van november tot en met april, met een duidelijke piek in het vroege voorjaar. Korrelhagel hoort bij koude, onstabiele lucht met winterse buien — het is een vast ingrediënt van de beruchte maartse buien.