Neerslag

Gladheid

Gladheid is een verzamelnaam voor situaties waarin het wegdek, fietspaden of stoepen glad worden door ijs, bevroren neerslag of opgevroren vocht. Het ontstaat onder andere bij nachtvorst, ijzel, aangevroren sneeuw of bevriezing van natte weggedeelten. Gladheid zorgt jaarlijks voor veel verkeersongevallen en valpartijen. Het KNMI geeft bij grootschalige of plotselinge gladheid waarschuwingen uit. Op 14dagenweer.nl zie je in de 14-daagse verwachting wanneer de temperatuur richting het vriespunt zakt, zodat je rekening kunt houden met mogelijke gladheid.

Hoe ontstaat gladheid?

Gladheid ontstaat zodra er een dunne, gladde laag op het wegdek of de stoep ligt. De meest voorkomende oorzaak in Nederland is bevriezing: bij temperaturen rond of onder 0 °C verandert vocht op de weg in ijs. Dat vocht kan afkomstig zijn van regen, smeltwater, mist of dauw.

Daarnaast speelt ijzel een grote rol. Daarbij valt onderkoelde regen op een wegdek dat kouder is dan het vriespunt, waarna de druppels direct aanvriezen tot een spiegelgladde ijslaag. Ook aangereden of aangevroren sneeuw en bevroren natte bladeren maken het wegdek glad.

Soorten gladheid

Weginstanties onderscheiden verschillende typen gladheid. Bij gladheid door bevriezing van natte weggedeelten vriest achtergebleven vocht op. Bij ijzel ontstaat een doorzichtige, harde ijslaag die extra verraderlijk is omdat hij vaak niet goed zichtbaar is.

Verder kennen we sneeuwgladheid (een laag verse of vastgereden sneeuw) en gladheid door opvriezing, waarbij vocht uit de bodem of lucht op een uitgekoeld wegdek bevriest. Strooidiensten houden via meetstations de wegdektemperatuur in de gaten om op tijd te kunnen strooien.

Gladheid herkennen en voorkomen

Gladheid is niet altijd goed te zien; vooral ijzel en zogenoemd zwart ijs (een dun, doorzichtig ijslaagje) zijn berucht omdat de weg er nat in plaats van glad uitziet. Let op meldingen van het KNMI en de weerberichten als de temperatuur rond het vriespunt schommelt.

Voorkomen kan deels door zout te strooien, dat het vriespunt van water verlaagt. Als weggebruiker helpt het om snelheid te minderen, afstand te houden en bij twijfel de auto te laten staan. Houd in de winter de 14-daagse verwachting op 14dagenweer.nl in de gaten om koudere periodes te zien aankomen.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over gladheid

Bij welke temperatuur ontstaat gladheid?
Gladheid door bevriezing treedt op rond of onder 0 °C. Belangrijk is vooral de wegdektemperatuur: die kan op heldere nachten lager liggen dan de gemeten luchttemperatuur, waardoor het al glad kan zijn terwijl de thermometer net boven nul staat.
Wat is het verschil tussen gladheid en ijzel?
IJzel is een specifieke oorzaak van gladheid: onderkoelde regen die op een koud wegdek direct aanvriest tot een spiegelgladde ijslaag. Gladheid is het bredere begrip en omvat ook bevriezing van nat wegdek, sneeuw en opvriezing.
Waar vind ik officiële waarschuwingen voor gladheid?
Het KNMI geeft bij verwachte gladheid waarschuwingen uit, variërend van code geel tot rood. Raadpleeg deze KNMI-waarschuwingen voordat je de weg op gaat, en gebruik de 14-daagse verwachting om koude periodes ruim van tevoren te zien aankomen.