Neerslag

Rijp

Rijp is een witte aanslag van fijne ijskristallen die zich vormt op gras, takken, ramen en auto's tijdens koude, heldere nachten. Het ontstaat als waterdamp uit de lucht rechtstreeks aanvriest op een oppervlak dat onder het vriespunt is afgekoeld. Rijp lijkt op dauw, maar ontstaat bij vorst in plaats van boven nul. Het verschijnsel hoort bij rustig, helder winterweer en kan 's ochtends voor gladheid op de weg zorgen. In de 14-daagse verwachting op 14dagenweer.nl zie je wanneer heldere nachten met nachtvorst worden verwacht, de omstandigheden waarbij rijp ontstaat.

Hoe ontstaat rijp?

Rijp ontstaat tijdens heldere, windstille nachten met vorst. Oppervlakken zoals gras, autoruiten en daken stralen dan warmte uit naar de heldere hemel en koelen sterk af, vaak tot onder het vriespunt. Wanneer waterdamp uit de lucht in contact komt met zo'n koud oppervlak, slaat hij neer als ijs.

Het bijzondere aan rijp is dat de waterdamp rechtstreeks van gas naar ijs overgaat, een proces dat depositie heet. Er komt dus geen vloeibaar water aan te pas. Het resultaat is een laagje sierlijke, witte ijskristallen dat het landschap een winters aanzien geeft.

Rijp, rijm en gladheid

Rijp wordt soms verward met rijm. Rijp is de fijne kristallaag uit waterdamp tijdens heldere nachten, terwijl rijm (ruige rijp) ontstaat als onderkoelde mistdruppels aanvriezen tegen objecten, vaak met een grovere, vlokkige structuur.

Hoewel rijp zelf onschuldig oogt, kan het 's ochtends voor verraderlijke gladheid zorgen, vooral op bruggen, fietspaden en stoepen. Houd bij verwachte nachtvorst de KNMI-waarschuwingen voor gladheid in de gaten en wees alert op gladde plekken.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over rijp

Wat is het verschil tussen rijp en dauw?
Beide ontstaan doordat waterdamp neerslaat op afgekoelde oppervlakken. Bij dauw is de temperatuur boven nul en vormen zich waterdruppels; bij rijp ligt de temperatuur onder het vriespunt en slaat de damp direct neer als ijskristallen.
Bij welk weer ontstaat rijp?
Rijp vormt zich vooral bij heldere, windstille nachten met nachtvorst. Door het ontbreken van wolken kan de bodem flink uitstralen en afkoelen, waardoor oppervlakken onder nul komen en waterdamp eraan vastvriest.
Kan rijp gevaarlijk zijn voor het verkeer?
Rijp zelf is onschuldig, maar het laagje ijskristallen kan gladheid veroorzaken op wegen, fietspaden en bruggen. Bij verwachte nachtvorst geeft het KNMI hier zo nodig waarschuwingen voor; matig dan je snelheid en wees voorzichtig.