Neerslag

Maartse buien

Maartse buien zijn de korte maar heftige buien die het vroege voorjaar kenmerken: het ene moment schijnt de zon uitbundig, tien minuten later ratelt de hagel tegen het raam, en weer een kwartier later is de lucht alweer strakblauw. Het spreekwoord 'maartse buien die beduien, dat de lente aan komt kruien' vat het mooi samen — dit grillige buienweer hoort bij de overgang van winter naar lente en komt net zo goed in april voor.

Hoe ontstaan maartse buien?

Het recept vraagt twee ingrediënten: koude lucht op hoogte en een zon die al kracht heeft. In maart en april stroomt geregeld polaire lucht over West-Europa waarin het op vijf kilometer hoogte -30 tot -40 graden kan zijn. Tegelijk verwarmt de voorjaarszon het aardoppervlak. Die combinatie maakt de atmosfeer zeer onstabiel: warme luchtbellen stijgen snel op, condenseren tot torenhoge stapelwolken en groeien uit tot buien.

Omdat de vriesgrens laag ligt, bevatten de buien vaak hagel, korrelsneeuw of natte sneeuw, soms met een klap onweer erbij — winterse buien op een lentedag. Tussen de buien door klaart het snel op: de buienwolken zijn compact en trekken door de vaak stevige wind vlot voorbij. Vandaar het typische om-en-om van zon en bui.

Maartse buien in de verwachting

In de weersverwachting herken je maartse-buien-dagen aan een combinatie van een lage neerslaghoeveelheid met toch een hoge neerslagkans, wisselend weerbeeld en vermelding van hagel of winterse buien. De buien zijn lokaal: het kan in de ene straat pijpenstelen regenen terwijl het twee kilometer verderop droog blijft. Een uurverwachting of neerslagradar is op zulke dagen nuttiger dan het dagsymbool.

Voor buitenactiviteiten zijn maartse buien goed te managen: ze duren zelden langer dan een kwartier tot half uur. Wandelaars en fietsers plannen hun pauzes op de buien en genieten tussendoor van glasheldere luchten — het voorjaarslicht na een maartse bui behoort tot het mooiste dat de Nederlandse lucht te bieden heeft.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over maartse buien

Wat zijn maartse buien?

Korte, felle voorjaarsbuien met vaak hagel, korrelsneeuw en soms onweer, afgewisseld door snelle opklaringen. Ze ontstaan doordat koude hoogtelucht over het door de voorjaarszon opgewarmde aardoppervlak stroomt, wat de atmosfeer instabiel maakt.

Komen maartse buien alleen in maart voor?

Nee, hetzelfde buientype komt in april net zo vaak voor — het beruchte aprilweer ('april doet wat hij wil') is meteorologisch identiek. Ook eind februari kan het al optreden. Bepalend is de combinatie van koude hoogtelucht en een zon met kracht, niet de kalendermaand.

Waarom zit er zo vaak hagel bij maartse buien?

In de koude voorjaarslucht ligt de vriesgrens laag, waardoor neerslag in de buienwolken als hagel of korrelsneeuw ontstaat en de korte val naar de grond overleeft. In de zomer smelt kleine hagel onderweg meestal tot regen; in maart en april bereikt hij wél de grond.

Hoe lang duurt een maartse bui?

Meestal een kwartier tot een half uur per bui. De buienwolken zijn compact en trekken door de vaak krachtige voorjaarswind snel over. Tussen de buien klaart het flink op — vandaar de typische afwisseling van felle zon en donkere luchten op één dag.