Bewolking

Opklaringen

Opklaringen zijn de momenten waarop een gesloten wolkendek openbreekt en zon of blauwe lucht zichtbaar wordt. Het woord duikt in vrijwel elk Nederlands weerbericht op — 'eerst regen, later vanuit het westen opklaringen' — en beschrijft het typisch wisselvallige weer achter een front of in onstabiele lucht. Wie het verschil kent tussen 'brede opklaringen', 'enkele opklaringen' en 'flinke opklaringen', leest het weerbericht een stuk preciezer.

Wanneer ontstaan opklaringen?

De klassieke opklaring volgt na een front. Als een koufront met zijn regenzone is gepasseerd, stroomt er koelere, drogere lucht binnen waarin de bewolking breekt: eerst kieren, dan echte gaten, soms een strakblauwe finale. In het weerbericht heet dat 'van west naar oost opklaringen' — de volgorde waarin de opklaringen bij een westelijke stroming het land binnentrekken.

In onstabiele lucht wisselen opklaringen en buien elkaar juist de hele dag af: tussen de stapelwolken en buien door schijnt geregeld de zon. En na een heldere nacht met mistvorming zijn de 'opklaringen' er 's ochtends al — dan is het wachten tot de mist oplost en het opklaren feitelijk al gebeurd is. Nachtelijke opklaringen hebben nog een eigenschap: ze laten de temperatuur hard dalen, want zonder wolkendek straalt de aarde zijn warmte ongehinderd uit.

Opklaringen in het weerbericht lezen

Weerkundigen doseren het woord zorgvuldig. 'Enkele opklaringen' betekent: overwegend bewolkt met af en toe wat zon. 'Flinke of brede opklaringen' belooft langere zonnige periodes. 'Wisselend bewolkt' zit ertussenin: stapelwolken met geregeld zon. In combinatie met buien — 'opklaringen, maar ook enkele buien' — is het klassiek buienweer: prima buitenweer, mits je de radar in de gaten houdt.

Voor de nacht zijn opklaringen een belangrijk detail in de verwachting: bij opklarende nachten koelt het sterk af, met in het voor- en najaar kans op (grond)vorst en mistvorming. Eén zinnetje — 'vannacht opklaringen' — kan dus het verschil betekenen tussen een gewone nacht en krabben in de ochtend.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over opklaringen

Wat betekent 'opklaringen' in het weerbericht?

Dat de bewolking tijdelijk breekt en de zon doorkomt. De dosering zegt veel: 'enkele opklaringen' is vooral bewolkt met af en toe zon, 'brede of flinke opklaringen' betekent langere zonnige periodes. Vaak worden opklaringen genoemd in combinatie met wolkenvelden of buien.

Waarom wordt het bij nachtelijke opklaringen zo koud?

Wolken werken als een deken die de warmte-uitstraling van de aarde tegenhoudt. Klaart het 's nachts op, dan verdwijnt die deken en straalt het aardoppervlak zijn warmte ongehinderd uit naar de ruimte. Bij heldere, windstille nachten kan de temperatuur daardoor snel dalen, met in de koudere maanden kans op (grond)vorst en mist.

Wat betekent 'vanuit het westen opklaringen'?

Dat het opklaren begint in het westen van het land en zich naar het oosten uitbreidt — meestal doordat achter een naar het oosten wegtrekkend front drogere lucht binnenstroomt. Aan de kust breekt de zon dan al door terwijl het in het oosten nog regent.

Zijn opklaringen hetzelfde als zonnig weer?

Nee. Zonnig of vrijwel onbewolkt weer betekent een overwegend heldere hemel. Opklaringen beschrijven juist de afwisseling: er is (veel) bewolking, maar die breekt geregeld. Een dag met opklaringen kan van 20 procent tot ruim 60 procent zonneschijn opleveren.