Wolken
Cumulus (stapelwolk)
Cumulus, ook wel stapelwolk genoemd, is een van de bekendste wolkentypen. Het zijn de witte, gestapelde wolken met een vlakke onderkant en een bobbelige, bloemkoolachtige bovenkant. Ze ontstaan overdag wanneer opstijgende warme lucht afkoelt en de waterdamp condenseert. Kleine cumuluswolken bij een blauwe lucht horen bij mooi weer en worden mooiweerwolken genoemd. Groeien ze flink door, dan kunnen ze uitmonden in stevige buien. Cumulus is daarmee een goede indicator van wat de atmosfeer overdag doet.
Hoe ontstaat een cumulus?
Cumuluswolken ontstaan door convectie: de zon verwarmt het aardoppervlak, waardoor pakketjes lucht opstijgen. Terwijl die lucht stijgt, koelt ze af tot het dauwpunt en condenseert de waterdamp tot zichtbare wolkendruppels. De platte onderkant van de wolk markeert de hoogte waarop dat gebeurt.
Omdat convectie de motor is, ontstaan cumuluswolken vooral op zonnige dagen in de loop van de ochtend en verdwijnen ze vaak weer tegen de avond. Boven land zijn ze daardoor in de zomer talrijker dan boven zee.
Van mooiweerwolk tot bui
Kleine, losse cumuluswolkjes worden cumulus humilis of mooiweerwolken genoemd; ze wijzen op stabiel, droog weer. Bij meer vocht en sterkere opstijging groeien ze uit tot grotere stapelwolken met flinke verticale opbouw.
Blijft de wolk doorgroeien, dan kan een cumulus uiteindelijk veranderen in een cumulonimbus, de onweersbui met regen, hagel en bliksem. Het tempo waarin cumuluswolken overdag verticaal opbouwen, is voor weerkundigen een teken van buien later op de dag.
Verwante begrippen
Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.