Klimaat
Passaatwind
Passaatwinden zijn de meest betrouwbare winden ter wereld: ze waaien het hele jaar door met opvallend constante kracht en richting in de tropen. Op het noordelijk halfrond komen ze uit het noordoosten, op het zuidelijk halfrond uit het zuidoosten. Eeuwenlang gebruikten zeilschepen deze winden om de oceanen over te steken, wat hun de naam passaat opleverde. Ze vormen een essentieel onderdeel van de wereldwijde luchtcirculatie.
Hoe passaatwinden ontstaan
Bij de evenaar wordt de aarde het sterkst verwarmd door de zon. De warme lucht stijgt daar op en stroomt op grote hoogte naar de subtropen, waar hij afkoelt en weer daalt. Aan het oppervlak stroomt de lucht vervolgens terug naar de evenaar om het opstijgende deel aan te vullen. Deze kringloop heet de Hadley-cel.
Die terugstromende lucht zou recht naar de evenaar waaien, maar door de draaiing van de aarde buigt hij af. Dit corioliseffect zorgt ervoor dat de winden op het noordelijk halfrond naar rechts afbuigen en uit het noordoosten komen, en op het zuidelijk halfrond naar links, uit het zuidoosten.
Belang van de passaten
De passaatwinden spelen een sleutelrol in het klimaatsysteem. Ze duwen warm oppervlaktewater door de oceanen en zijn nauw verbonden met verschijnselen als El Niño en La Niña: verzwakken de passaten, dan komt El Niño op; versterken ze, dan ontstaat La Niña.
In Nederland merken we niets van de passaatwinden; ons weer ligt buiten de tropen in de zone van de westenwinden en wisselende drukgebieden. De passaten illustreren wel mooi hoe het corioliseffect de windrichting wereldwijd stuurt, een principe dat ook achter onze eigen weersystemen zit en zichtbaar wordt in de 14-daagse verwachting op 14dagenweer.nl.
Verwante begrippen
Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.