Wind

Valwind

Een valwind is een neerwaartse luchtbeweging die voor stevige wind aan de grond zorgt. De term wordt op twee manieren gebruikt: voor koude lucht die 's nachts langs berghellingen naar beneden zakt, en voor de felle uitstromende lucht onder een onweersbui. Vooral die laatste vorm, ook downburst genoemd, kan plotseling zeer krachtig zijn en schade aanrichten. Valwinden zijn lastig te voorspellen omdat ze lokaal en kortdurend optreden. Bij zware buien in de 14-daagse verwachting op 14dagenweer.nl is het verstandig op zulke plotselinge windstoten bedacht te zijn.

Valwinden bij buien

In een zware onweersbui koelt lucht sterk af door verdampende regen en smeltende hagel. Deze koude, zware lucht stort naar beneden en spreidt aan de grond explosief uit. Dit heet een downburst.

Een downburst kan windstoten van meer dan 100 km/u veroorzaken en richt soms schade aan die op een windhoos lijkt. Het verschil is dat de wind bij een valwind rechtlijnig naar buiten waait, terwijl een windhoos roteert.

Valwinden in het gebergte

In bergachtige gebieden ontstaan valwinden ook zonder bui. 's Nachts koelt lucht op berghellingen af, wordt zwaarder en zakt langs de helling de dalen in. Dit zijn de zogeheten katabatische winden.

De warme, droge föhn is eveneens een type valwind, maar dan met opwarming aan de lijzijde van een gebergte. Of een valwind koud of warm aanvoelt, hangt dus af van hoe en waar de lucht naar beneden stroomt.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over valwind

Wat is een downburst?
Een downburst is een valwind onder een onweersbui, waarbij koude lucht naar beneden stort en aan de grond explosief uitwaaiert. De windstoten kunnen meer dan 100 km/u bereiken. Zulke valwinden veroorzaken regelmatig stormschade.
Wat is het verschil tussen een valwind en een windhoos?
Bij een valwind waait de lucht rechtlijnig naar buiten vanuit een neerwaartse stroming. Een windhoos draait juist rond, met een roterende windtrechter. De schade lijkt soms op elkaar, maar het windpatroon is duidelijk anders.
Zijn alle valwinden koud?
Nee, dat hangt af van het type. Katabatische valwinden en downbursts voeren koude lucht aan, terwijl de föhn juist een warme, droge valwind is. Het temperatuureffect wordt bepaald door waar en hoe de lucht naar beneden stroomt.