Wind
Föhn
De föhn is een opvallend warme en droge wind die voorkomt aan de lijzijde van bergen. Lucht die tegen een gebergte op wordt gedwongen, koelt af en verliest haar vocht als neerslag aan de loefzijde. Aan de andere kant daalt de drooggeworden lucht weer en warmt daarbij sterk op. Het verschijnsel is vooral bekend uit de Alpen, maar treedt overal ter wereld bij gebergten op. De föhn kan binnen korte tijd voor een flinke temperatuurstijging en een opvallend helder zicht zorgen.
Het föhneffect uitgelegd
Wanneer vochtige lucht tegen een berghelling opstijgt, koelt ze af en condenseert het vocht tot wolken en regen aan de loefzijde, de kant waar de wind vandaan komt. Door het vrijkomen van warmte bij die condensatie koelt de opstijgende lucht trager af dan de droge lucht later opwarmt.
Aan de lijzijde daalt de nu droge lucht weer naar beneden en warmt daarbij krachtig op. Het resultaat is een warme, droge wind die aan de luwzijde van het gebergte voor een opvallend zachte temperatuur en een uitzonderlijk helder zicht zorgt.
Föhn in Europa en Nederland
In de Alpen is de föhn een vertrouwd fenomeen dat in dalen voor plotselinge zachte perioden zorgt, zelfs midden in de winter. De wind staat erom bekend dat hij snel sneeuw kan doen smelten.
In Nederland kennen we geen echte föhn omdat hoge bergen ontbreken, maar bij aanlandige wind over de lage heuvels van Zuid-Limburg of bij aflandige wind kan een zwak vergelijkbaar opwarmingseffect optreden. Het blijft hier echter beperkt vergeleken met de markante föhn in bergachtige streken.
Verwante begrippen
Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.