Wind

Herfststorm

Een herfststorm is een storm (windkracht 9 of meer) die optreedt in de meteorologische herfst: september, oktober of november. In deze maanden is het temperatuurverschil tussen de nog warme oceaan en de afkoelende poolstreken het grootst, waardoor lagedrukgebieden boven de Atlantische Oceaan snel kunnen uitdiepen. Die actieve depressies trekken met regen en zware windstoten over Nederland en België — de eerste echte herfststorm van het seizoen valt vaak eind september of in oktober.

Waarom juist in de herfst zoveel stormen?

In de herfst is de Noordzee en de Atlantische Oceaan nog relatief warm van de zomer, terwijl de lucht op grotere hoogte en rond de poolcirkel al sterk afkoelt. Dat grote temperatuurcontrast versterkt de straalstroom, de snelle westenwind op zo'n tien kilometer hoogte die lagedrukgebieden aandrijft en laat uitdiepen. Hoe sterker de straalstroom, hoe sneller een onschuldige depressie kan uitgroeien tot een volwaardige storm.

Het Nederlandse stormseizoen loopt grofweg van oktober tot en met maart, met de meeste zware stormen in oktober, november, december en januari. Beruchte herfststormen waren onder meer de storm van 25 juli 2015 (uitzonderlijk vroeg), de zware oktoberstorm van 2013 en storm Ciarán in november 2023.

Wanneer heet het officieel een storm?

Meteorologen spreken van storm bij een gemiddelde windsnelheid van windkracht 9 (75–88 km/u) gedurende minstens een uur. Bij windkracht 10 heet het een zware storm, bij 11 een zeer zware storm en bij 12 een orkaankracht. De zwaarste windstoten liggen doorgaans flink boven het uurgemiddelde: bij een herfststorm zijn uitschieters van 100 tot 120 km/u aan de kust geen uitzondering.

Sinds 2019 krijgen zware stormen in Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk en Ierland een naam (zoals Eunice, Poly of Ciarán). Een naam wordt toegekend zodra een storm naar verwachting code oranje of rood veroorzaakt.

Herfststorm in de 14-daagse verwachting

Een naderende herfststorm zie je in de 14-daagse weersverwachting van 14dagenweer.nl aankomen aan een combinatie van signalen: oplopende windkracht (Beaufort 7 of meer), een hoge neerslagkans en een dalende temperatuur na een zachte periode. Vooral kustplaatsen als Zandvoort, Den Haag en Oostende krijgen bij een westerstorm de zwaarste windstoten te verduren.

Let op: de exacte koers en kracht van een storm is pas twee tot drie dagen van tevoren betrouwbaar te voorspellen. De 14-daagse verwachting laat wél vroeg zien dat er een onstuimige periode aankomt. Voor officiële waarschuwingen (code geel, oranje of rood) raadpleeg je het KNMI of KMI.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over herfststorm

Wanneer is het stormseizoen in Nederland?
Het stormseizoen in Nederland loopt grofweg van oktober tot en met maart, met de meeste zware stormen in oktober, november, december en januari. De eerste herfststorm valt meestal eind september of in oktober, wanneer het temperatuurverschil tussen de warme oceaan en de afkoelende poolstreken het grootst wordt.
Wat is het verschil tussen een herfststorm en een gewone storm?
Meteorologisch is er geen verschil: een storm is een storm zodra de gemiddelde wind minstens een uur windkracht 9 haalt. 'Herfststorm' zegt alleen iets over het seizoen. Herfststormen vallen wel vaak samen met bladval en verzadigde bodems, waardoor bomen eerder omwaaien dan bij een winterstorm bij gelijke windkracht.
Hoe ver van tevoren is een herfststorm te voorspellen?
De komst van een onstuimige, stormachtige periode is vaak al 5 tot 10 dagen vooruit zichtbaar in de weermodellen en dus in de 14-daagse verwachting. De exacte koers, timing en kracht van een individuele storm zijn pas zo'n twee tot drie dagen van tevoren betrouwbaar te bepalen.
Waarom waaien er in de herfst zoveel bomen om?
In september en oktober staan veel bomen nog vol in blad, waardoor ze veel meer wind vangen dan in de winter. Bovendien is de bodem na herfstregen vaak verzadigd en zacht, waardoor wortels minder houvast hebben. Daardoor richt een vroege herfststorm bij gelijke windkracht vaak meer schade aan dan een winterstorm.