Neerslag

Droogte

Droogte is een van de meest ingrijpende weersextremen voor Nederland en België. Het gaat niet alleen om een paar weken zonder regen, maar om een langdurig tekort aan neerslag waardoor de bodem uitdroogt, sloten en rivieren laag komen te staan, en er schade optreedt in de landbouw, natuur en drinkwatervoorziening. In een veranderend klimaat nemen langere en intensere droogteperiodes toe.

Wat is droogte precies?

Droogte is niet hetzelfde als 'een droge dag' of zelfs 'een droge week'. Meteorologen spreken van droogte bij een aanhoudend neerslagtekort over weken tot maanden. Er zijn verschillende soorten droogte: meteorologische droogte (te weinig neerslag), hydrologische droogte (lage grondwaterstanden en waterpeil in rivieren), en agrarische droogte (onvoldoende bodemvocht voor gewassen).

In Nederland geldt een neerslagtekort van 100 mm of meer (de zogenaamde 'verdampingsoverschot') als significant. De droogste zomers van de afgelopen decennia waren 1976, 2003, 2018 en 2019 — periodes die gepaard gingen met aanhoudende hogedrukgebieden, beperkte of geen neerslag, en hoge temperaturen.

Droogte en klimaatverandering in Nederland

Klimaatverandering zorgt ervoor dat Nederland en België vaker te maken krijgen met langere en intensere droogteperiodes. Hogere temperaturen versterken de verdamping, waardoor de bodem sneller uitdroogt, ook als de totale neerslag niet sterk daalt. De combinatie van minder regen in de zomer, meer verdamping door hitte en een toenemende watervraag (landbouw, koelwater, drinkwater) maakt droogte een groeiend risico.

Tegelijkertijd worden extreme regenbuien (wolkbreuken) ook intensiever: de bodem kan het water dan niet snel genoeg opnemen, waardoor het wegspoelt in plaats van de grondwaterreserves aan te vullen. Dit 'te droog' én 'te nat' tegelijkertijd is een kenmerk van een veranderend klimaat.

Droogte herkennen in de 14-daagse verwachting

Op 14dagenweer.nl zie je de neerslag per dag voor de komende 14 dagen — zowel de neerslagkans (in procenten) als de verwachte hoeveelheid (in mm). Een reeks dagen met vrijwel geen neerslag en hoge temperaturen geeft een eerste indicatie van een droogte die opbouwt of aanhoudt. Controleer de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad om te zien hoe droog het de komende twee weken wordt.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over droogte

Wanneer spreekt men officieel van droogte in Nederland?
Er bestaat geen één officiële drempelwaarde voor droogte, maar meteorologen gebruiken vaak het 'neerslagtekort': de hoeveelheid neerslag die tekortschiet ten opzichte van de verdamping. Bij een neerslagtekort van 100 mm of meer spreekt men in Nederland van ernstige droogte. KNMI en waterschappen monitoren dit continu.
Welke zomers waren het droogst in Nederland?
De droogste zomers van de afgelopen eeuw in Nederland waren 1976, 2003, 2018 en 2019. In de zomer van 1976 regende het bijna twee maanden vrijwel niet; in 2018 en 2019 bleef het neerslagtekort op een historisch hoog niveau, met droogvallende sloten en kelderende grondwaterstanden als gevolg.
Wat zijn de gevolgen van droogte voor Nederland?
Droogte leidt in Nederland tot lagere rivierpeilen (Rijn, Maas), verzakkende veenweidegebieden, schade aan gewassen, bosbrandrisico op de Veluwe en in Drenthe, en drinkwatertekorten in sommige regio's. Steden op veenbodem (Amsterdam, Rotterdam, Gouda) ondervinden ook schade door droogte doordat houten paalfunderingen boven de grondwaterspiegel kunnen komen.
Hoe verschilt droogte van een hittegolf?
Een hittegolf is een periode van vijf of meer aaneengesloten dagen met maximumtemperaturen boven 25 °C (waarvan minstens drie boven 30 °C). Droogte gaat over een neerslagtekort dat zich over weken tot maanden opbouwt. De twee gaan vaak samen — een hogedrukgebied zorgt tegelijk voor warmte én weinig regen — maar dat hoeft niet: je kunt droogte hebben zonder extreme hitte, en een hittegolf zonder langdurig neerslagtekort.