Meten & voorspellen

Barometer

De barometer is een van de oudste en meest klassieke weerinstrumenten. Hij meet de luchtdruk, oftewel het gewicht van de luchtkolom boven ons. Omdat veranderingen in de luchtdruk vaak voorafgaan aan een weersverandering, kun je met een barometer een ruwe voorspelling doen: dalende druk wijst doorgaans op slechter weer, stijgende druk op opklaringen. De Italiaan Evangelista Torricelli vond het instrument uit in 1643.

Hoe een barometer werkt

De oorspronkelijke kwikbarometer bestaat uit een buis met kwik die door de luchtdruk omhoog wordt geduwd. Hoe hoger de luchtdruk, hoe hoger het kwik stijgt. De luchtdruk werd daarom lang uitgedrukt in millimeters kwik, al gebruiken meteorologen tegenwoordig de eenheid hectopascal (hPa).

De meeste huis-, tuin- en keukenbarometers zijn aneroïdebarometers. Daarin zit een luchtdichte metalen doos die iets uitzet of inkrimpt bij veranderende druk. Een mechaniek vertaalt die beweging naar een wijzer op een schaal, vaak voorzien van woorden als 'regen', 'veranderlijk' en 'mooi weer'.

Wat de barometer over het weer zegt

Niet de absolute stand, maar de verandering van de luchtdruk is het meest veelzeggend. Een snel dalende barometer kondigt vaak de nadering van een lagedrukgebied met wind en neerslag aan. Een stijgende barometer wijst op een naderend hogedrukgebied met rustiger, vaak fraaier weer.

De aanduidingen op de wijzerplaat zijn slechts een vuistregel en geen exacte voorspelling. Voor een betrouwbare meerdaagse verwachting wordt de gemeten luchtdruk gecombineerd met talloze andere waarnemingen in geavanceerde weermodellen, zoals die de basis vormen voor de 14-daagse verwachting op 14dagenweer.nl.

Verwante begrippen

Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over barometer

Wat meet een barometer?
Een barometer meet de luchtdruk: het gewicht van de luchtkolom boven het instrument. De waarde wordt tegenwoordig uitgedrukt in hectopascal (hPa). De gemiddelde luchtdruk op zeeniveau bedraagt ongeveer 1013 hPa.
Hoe voorspel je het weer met een barometer?
Let vooral op de verandering. Daalt de druk snel, dan nadert meestal een lagedrukgebied met wind en regen. Stijgt de druk, dan komt er vaak een hogedrukgebied met rustiger en droger weer aan. De stand op één moment zegt op zich weinig.
Welke soorten barometers zijn er?
De twee bekendste zijn de kwikbarometer, waarin kwik in een buis omhoog wordt geduwd, en de aneroïdebarometer, met een metalen doos die uitzet of inkrimpt. Moderne weerstations gebruiken elektronische druksensoren die de waarde digitaal weergeven.