Temperatuur
Temperatuurinversie
Normaal koelt de lucht af naarmate je hoger in de atmosfeer komt. Bij een temperatuurinversie is dat omgekeerd: een laag warme lucht ligt als een deksel boven koudere lucht aan de grond. Deze inversielaag onderdrukt verticale luchtbewegingen en houdt mist, vocht en luchtverontreiniging dicht bij het oppervlak vast. Inversies ontstaan vooral bij rustig, helder weer onder een hogedrukgebied.
Hoe een inversie ontstaat
De meest voorkomende vorm is de stralingsinversie. Tijdens een heldere, windstille nacht koelt het aardoppervlak sterk af door uitstraling van warmte. De lucht vlak boven de grond koelt mee, terwijl de lucht erboven warm blijft. Zo ontstaat een laag waarin de temperatuur juist toeneemt met de hoogte.
Daarnaast bestaat de subsidentie-inversie, die optreedt in een hogedrukgebied. Daar daalt lucht over een groot gebied en warmt daarbij op, waardoor zich op enkele honderden meters hoogte een warme laag vormt die de lucht eronder afsluit.
Gevolgen voor weer en luchtkwaliteit
Onder een inversie kan vocht niet ontsnappen, waardoor mist, nevel of laaghangende bewolking blijven hangen. In de winter leidt dit soms tot dagenlang grijs en grauw weer, terwijl het op de bergen of hoger in de atmosfeer juist zonnig is.
Een inversie houdt ook fijnstof, uitlaatgassen en rook vast in de onderste luchtlaag. Daardoor kan de luchtkwaliteit verslechteren en ontstaat smog. Zodra wind of opwarming de inversie doorbreekt, lost de situatie meestal snel op.
Verwante begrippen
Bekijk de actuele 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van weerbegrippen.