Herfst · maand 10
Weer in oktober
Oktober is de maand waarin de herfst definitief doorbreekt. De gemiddelde temperatuur zakt naar 10,9 graden, de eerste nachtvorst dient zich aan en de bomen kleuren op hun mooist. Maar oktober heeft twee gezichten: naast grijze, natte stormweken staat de 'gouden oktober' — stabiele hogedrukdagen met zon door de gekleurde bladeren en middagtemperaturen rond de 15 graden. Eind oktober gaat bovendien de wintertijd in.
Klimaatgemiddelden voor oktober
KNMI-klimaatnormalen 1991–2020, meetstation De Bilt.
Gemiddelde temperatuur
10,9 °C
etmaalgemiddelde
Gemiddeld maximum
14,8 °C
overdag
Gemiddeld minimum
7,1 °C
's nachts
Neerslag
81,1 mm
maandsom
Zonuren
119,3 uur
maandsom
Seizoen
Herfst
meteorologisch
Weerrecords in oktober
Gemeten in De Bilt sinds 1901 (bron: KNMI).
- 🌡️ Warmste oktober-dag: 26,5 °C4 oktober 1983
- 🥶 Koudste oktober-nacht: -7,8 °C28 oktober 1931
- 🌧️ Natste oktober-dag: 63,9 mm13 oktober 2013
Meer records en 125 jaar aan meetdata vind je in het klimaatoverzicht van De Bilt.
Wat voor weer kun je verwachten in oktober?
Oktober is met gemiddeld ruim 80 mm neerslag een van de natste maanden van het jaar. Depressies trekken in een gestaag tempo over de Noordzee en brengen fronten met langdurige regen, gevolgd door buiige noordwestlucht. De zwaarste herfststormen van het jaar vallen statistisch vaak in oktober — de storm van 28 oktober 2013 was met windstoten tot 151 km/uur de zwaarste van de laatste decennia.
Daartegenover staat de gouden oktober: als een hogedrukgebied zich boven Midden-Europa nestelt, volgen dagen met ochtendmist, gevolgd door waterig zonlicht en temperaturen van 14 tot 18 graden. Zulke periodes kunnen een week of langer duren en leveren de mooiste herfstdagen van het jaar op.
Eerste nachtvorst en vallende bladeren
In oktober komt op de meeste plaatsen in Nederland de eerste nachtvorst van het seizoen voor, vooral in het binnenland op zandgronden. Aan zee houdt het relatief warme Noordzeewater de vorst meestal nog even op afstand. Voor tuiniers is de eerste vorst het sein om kuipplanten binnen te halen en dahlia's te rooien.
De bladverkleuring piekt in de tweede helft van oktober. De combinatie van vallende bladeren en regen maakt wegen en fietspaden dan spekglad — een onderschat herfstgevaar. Ook rukwinden tijdens stormen krijgen door het nog volle bladerdak extra vat op bomen, waardoor oktoberstormen relatief veel schade door omgewaaide bomen veroorzaken.
Oktober als vakantie- en uitjesmaand
De herfstvakantie valt in oktober en het weer in eigen land is dan een gok — maar juist daarom zijn de klassiekers populair: boswandelingen over de Veluwe of in Zuid-Limburg, musea en sauna's. Bij een gouden-oktoberweek is Nederland op zijn allermooist.
Voor najaarszon zijn de mogelijkheden binnen Europa nog prima: Andalusië en de Algarve halen in oktober 22 tot 25 graden, Cyprus en de Canarische Eilanden 24 tot 27. De Griekse eilanden zijn begin oktober nog goed, maar worden in de loop van de maand wisselvalliger.
Tips voor oktober
- Haal kuipplanten binnen en rooi dahlia's vóór de eerste stevige nachtvorst.
- Pas op voor gladde wegen door natte bladeren, vooral op fietspaden onder bomen.
- Herfststormen zijn in oktober op hun zwaarst: zet tuinmeubels weg en parkeer niet onder grote bomen bij stormwaarschuwingen.
- Voor herfstvakantiezon: Andalusië, de Algarve en de Canarische Eilanden zijn in oktober het zekerst.
- De wintertijd gaat eind oktober in: houd rekening met vroeg invallende duisternis in het verkeer.
Benieuwd naar het actuele weer? Bekijk de 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van alle maanden.