Winter · maand 12
Weer in december
December is de donkerste maand van het jaar. Rond de kortste dag (21 of 22 december) is het minder dan acht uur licht en met gemiddeld amper 55 zonuren is december de zonarmste maand. De gemiddelde temperatuur van 4,2 graden is nét iets hoger dan die van januari, want de Noordzee geeft zijn zomerwarmte langzaam af. Winters kan december zeker: sneeuw, ijzel en vorst horen erbij — al is de statistische kans op een witte kerst klein.
Klimaatgemiddelden voor december
KNMI-klimaatnormalen 1991–2020, meetstation De Bilt.
Gemiddelde temperatuur
4,2 °C
etmaalgemiddelde
Gemiddeld maximum
6,7 °C
overdag
Gemiddeld minimum
1,6 °C
's nachts
Neerslag
83,8 mm
maandsom
Zonuren
55,5 uur
maandsom
Seizoen
Winter
meteorologisch
Weerrecords in december
Gemeten in De Bilt sinds 1901 (bron: KNMI).
- 🌡️ Warmste december-dag: 15,9 °C31 december 2022
- 🥶 Koudste december-nacht: -16,6 °C31 december 1923
- 🌧️ Natste december-dag: 39,3 mm31 december 2017
Meer records en 125 jaar aan meetdata vind je in het klimaatoverzicht van De Bilt.
Wat voor weer kun je verwachten in december?
December wordt gedomineerd door de strijd tussen zachte oceaanlucht en koude continentale lucht — en de oceaan wint meestal. Het klassieke decemberweer is zacht, grijs en winderig: 6 tot 9 graden, periodes met regen en af en toe een stevige storm. De donkere dagen voor kerst zijn spreekwoordelijk: soms laat de zon zich dagenlang niet zien.
Toch kan december wel degelijk winters uitpakken. Sneeuwdek, ijzel en matige tot strenge vorst komen in de statistieken van vrijwel elke decade voor. Berucht zijn de ijzelsituaties waarbij regen op een bevroren ondergrond valt — zoals in december 2016 boven het noorden, toen het openbare leven deels platlag.
Witte kerst en de kortste dag
De witte kerst is de bekendste weerobsessie van december. De definitie van het KNMI: een gesloten sneeuwdek in De Bilt op zowel eerste als tweede kerstdag. Dat is sinds 1900 slechts een handvol keren voorgekomen — de kans is grofweg vijf tot acht procent, en door de opwarming eerder afnemend. Sneeuw óp een van beide kerstdagen ergens in het land komt vaker voor.
Op 21 of 22 december staat de zon op zijn laagst: de winterzonnewende. In Nederland duurt de dag dan slechts zeven uur en drie kwartier. Het goede nieuws voor lichtliefhebbers: direct na de zonnewende beginnen de dagen weer te lengen, eerst met seconden, eind december al met enkele minuten per dag.
December als vakantie- en uitjesmaand
December is kerstmarkten- en wintersportmaand. Duitse klassiekers als Keulen, Aken en Düsseldorf zijn vanuit Nederland makkelijk te bereizen; Wenen en Salzburg bieden de ultieme kerstsfeer. In de Alpen begint het skiseizoen — hooggelegen gebieden zijn in december redelijk sneeuwzeker, lager gelegen dorpen blijven een gok.
Voor wie kerst in de zon wil vieren: op de Canarische Eilanden is het in december 20 tot 23 graden, en ook Madeira is met 19 tot 21 graden een zachte optie. In eigen land draait december om gezelligheid binnen — met als buitenkans een heldere vriesdag voor een frisse kerstwandeling.
Tips voor december
- Check bij vorst en neerslag altijd de ijzelwaarschuwingen — ijzel is het gevaarlijkste winterweer.
- Wintersport in december? Kies hooggelegen skigebieden (boven 1.600 m) voor de beste sneeuwzekerheid.
- Bestrijd de decemberdip met daglicht: plan dagelijks een wandeling rond het middaguur.
- Vertrek je met kerst met de auto naar de bergen? Sneeuwkettingen en winterbanden zijn in de Alpen verplicht.
- Volg vanaf half december de 14-daagse verwachting om de kansen op een witte kerst reëel in te schatten.
Benieuwd naar het actuele weer? Bekijk de 14-daagse weersverwachting voor jouw stad, of ga terug naar het overzicht van alle maanden.